Hiç bir düşünce döngüsüne takılıp kaldığınız oldu mu? İyileşmek istiyorsunuz ama olumsuz düşünceler ve duygular sizi daha da aşağı çekiyor. Ne kadar çok mücadele ederseniz o kadar güçlü geri dönüyorlar; sanki zihniniz size karşı çalışıyor.
- Çok plan yapıp sık sık erteliyorsunuz.
- Bitmek bilmeyen öz şüpheye kapılıyorsunuz.
- Pek bir şey yapmadığınız hâlde kendinizi bitkin hissediyorsunuz.
- Seçim yapmakta zorlanıyor, bütün günü seçenekleri tartarak geçiriyorsunuz.
- Kendinize katı kurallar koyup kendinizi suçluyorsunuz.
- Geçmişi düşünüyor veya gelecek için kaygılanıyor, şimdinin tadını çıkaramıyorsunuz.
- Zihninizde farklı düşünceler sürekli tartışıyor gibi geliyor.
- Yapmak istediğiniz o kadar çok şey var ki bunalmış hissediyor ve hepsinden kaçmak istiyorsunuz.
Bu döngüden nasıl çıkabilirsiniz?
Olumsuz bir düşünceyi çürütmek zorunda değilsiniz. O yalnızca bir düşüncedir; var olmasına izin verin.
Olumsuz duygular geri gelebilir. Onları kovmak yerine onlarla yaşamayı öğrenin.
Çoğu zaman sorun olumsuz duygunun kendisi değil, onu bastırmaya çalışmaktır.
Bu yazıda zor düşüncelerle ilişki kurmanın üç yolu anlatılıyor. Korkutucu iç deneyimleri rahatsız edici ve gürültülü ama sizi kontrol edemeyen şeylere dönüştürmeye yardımcı olabilirler.
Mutluluk tuzağından çıkın
Russ Harris, The Happiness Trap kitabında mutluluk arayışının nasıl tuzağa dönüşebileceğini anlatır. Mutlu olmak için olumsuz duyguları yok etmeye çalışırız; ancak bunu ne kadar çok yaparsak kendimizi o kadar mutsuz hissedebiliriz.
Örneğin iş yükünüz artmış ve baskı sizi bunaltıyor. Kaçmak için her gece oyun oynayıp saat üçe kadar kalıyor, hatta bazen hiç uyumuyorsunuz. Uykusuzluk ertesi gün işte enerjinizi düşürüyor ve baskıyı artırıyor.
Bastırmanın ters etkisini fark edin
Bu neden olur? Birçok istek, duygu ve düşünceyi bastırmaya çalıştıkça bunlar güçlenebilir. Örneğin:
-
Kaygılı olmaktan ne kadar korkarsanız daha kaygılı olabilirsiniz.
“Neden endişelenmeyi bırakamıyorum? Bu kaygının başıma kötü bir şey getirmesinden çok korkuyorum!”
-
Depresif olduğunuz için kendinizi ne kadar suçlarsanız daha kötü hissedebilirsiniz.
“Ben işe yaramaz biriyim. Bu kadar küçük bir şey beni nasıl mutsuz edebilir?”
-
Korktuğunuz şeyden ne kadar kaçarsanız o kadar korkutucu görünebilir.
“Sorunla yüzleşmek istemediğim için kaçtım ve şimdi daha da büyüdü.”
Bu düşünce ve duygularla ilişkinizi değiştirmenin bir yolu onlarla savaşmayı bırakıp kabul etmektir.
Bir düşüncenin sizi yönetmesine izin vermeden kabul etmek için önce onun ne olduğunu fark edin. Ne kadar korkutucu görünürse görünsün, sözcüklerden, görüntülerden ve duygulardan oluşan zihinsel bir deneyimdir.
Bir düşünce size zarar veremez ve sizi bir şey yapmaya zorlayamaz. Kendi başına arka plan gürültüsü gibidir. Onu talimat gibi görüp otomatik olarak izlediğinizde davranışınızı yönetmeye başlar.
Kabul ve bilişsel ayrışmayı uygulayın
Bilişsel ayrışma, Kabul ve Kararlılık Terapisi'ndeki bir kavramdır. Zor bir düşünce veya duyguyu fark etmek ama onun tarafından sürüklenmemektir. Ondan kaçmanız, onunla tartışmanız veya ona inanmanız gerekmez.
Örneğin “Değersizsin” düşüncesi çıktığında karşılık vermek, ona sus diye bağırmak veya inanmak zorunda değilsiniz. Onu geçici bir zihinsel gürültü olarak fark edin. Şu üç alıştırmayı deneyin:
1. “İyi ki doğdun” melodisiyle söyleyin
Kulağa saçma gelebilir ama işe yarayabilir.
Acı veren bir düşünce çıktığında onu “İyi ki doğdun” melodisiyle söylemeyi deneyin. Düşünce birden komik gelebilir.
Örneğin: “Ben aptalım, hiçbir işe yaramam, umudum yok, tamamen değersizim.”
Önceden incitici görünen sözler melodiyle gülünç olabilir. Düşünceler bir şarkı sözü gibi kelimelerden ibarettir. Onları önemli ve doğru saymadığınız sürece güçleri yoktur.
2. Bir dedikodu radyosu hayal edin
Hangi ünlülerin birlikte olduğunu veya tanınmış bir çiftin ayrılacağını tahmin eden dedikodu programlarını bilirsiniz. Sunucular uydurdukları şeyleri bile ikna edici anlatabilir.
Zihninizde yaşamınız hakkında yorum yapan benzer bir radyo olduğunu hayal edin. Sesi ikna edici gelse de yalnızca düşünce akışıdır. Radyoyu kapatamayabilirsiniz ama onunla tartışmanız veya ona inanmanız gerekmez. Arka planda çalmasına izin verip gününüze devam edin.
Zihniniz yeniden olumsuz düşünceler yayınladığında onları durdurmanız veya çürütmeniz gerekmez. “Yine başladı” deyip yaptığınız işe dönün.
3. Bir sinema ekranı hayal edin
Televizyonda korku filmi izlemiş olabilirsiniz. Görüntüler gerçekçi ve korkutucu olsa da bunun film olduğunu bilirsiniz. Canavar ekrandan çıkıp size zarar veremez.
Rahatsız edici bir anı veya gelecekteki bir felaket görüntüsü çıktığında onun ekranda gösterildiğini hayal edin. Zihinsel bir görüntü korkutucu olabilir ama yine de yalnızca görüntüdür; şu anda gerçekten olan şey değildir.
Kapatamadığınız ve sürekli korku filmi oynatan bir televizyon hayal edin. Korkunç bir sahne çıkınca omuz silkerek “Yine bir korku filmi” deyin ve yaşamınıza dönün.
Özet
Kabul etmeyi deneyin, her düşünceyle tartışmayı bırakın ve sizin için önemli olana dönün.
“İzin Veriyorum”
Bert Hellinger
Olanın olmasına izin veriyorum.
Şeylerin başladıkları gibi başlamasına,
geliştikleri gibi gelişmesine ve bittiği gibi bitmesine izin veriyorum.
Çünkü biliyorum ki
her şey birçok neden ve koşuldan doğar,
ve her olayın bir sebebi vardır.
Her şeyin farklı olması gerektiğinde ısrar edersem,
kendime zarar veririm.
Yapabileceğim tek şey
izin vermektir.