Verimliliğin düşmesinin nedenlerinden biri kendi duygularımıza takılıp kalmak olabilir. Böyle olunca engeller aşılmaz görünür. Çoğu zaman en büyük duvar olayın kendisi değil, düşük ruh hâlinin etkisidir.
Zor dönemlerde sisin içinde kalmış gibi hisseder ve çıkış yolunu göremeyiz. Bunu birçok kez yaşadım: Kaygılıyken çözümsüz görünen bir şey, ruh hâlim değişince çözülebilir olduğunu gösterdi. Yanıtı neden daha önce göremediğimi düşündüm. Duygusal yük görüşümü engellemişti.
Verimlilik düştüğünde duygudan kaçmak yerine onunla ilgilenmek faydalıdır. Sürekli ertelemek stresi biriktirebilir.
Herkes zor dönemlerden geçer. Takıldığımı hissettiğimde aşağıdaki yöntemleri denerim. Hiçbiri her zaman işe yaramaz ama her biri bana en az bir kez yardımcı oldu.
1. Başka bir şey yapıp başarı hissi kazan
Zor duyguların etkisini azaltmak için hem aktif hem daha pasif yöntemler kullanıyorum. “Pasif” olumsuz bir ifade değildir; kaygıdan uzaklaşmak bazen etkili olabilir. Önce beş aktif yöntemi inceleyelim.
“Mutluluk defteri” ve “öğrenme defteri” tutuyorum. Gitmek istediğim bir restoran, öğrenmek istediğim bir yemek veya yazmak istediğim bir blog yazısı gibi yapmak istediğim şeyleri yazıyorum. Kendimi kötü hissettiğimde birini seçip yapıyorum.
O anda en çok ihtiyacım olan şey hemen biraz başarı hissi kazanmak. Küçük bir kişisel hedefi tamamlamak özgüveni geri getirebilir. Örneğin iş kaygısı yaşarken beğendiğim bir blog yazısını bitirmek bu kaygıyı hafifletebilir. Ardından endişe duyduğum iş daha kolay görünür.
Sık söylediğim gibi: Günlük hayatı küçük görevlere dönüştürmek beklenmedik bir başarı hissi verebilir.
2. Bedeni hareket ettirerek zihinsel enerji kazan
Bir sorun beni kaygılandırıyor ve üzerinde düşünmek beni daha karanlık bir ruh hâline sürüklüyorsa biraz uzaklaşmam gerektiğini anlarım.
Egzersiz yapabilir, dağa çıkabilir veya koşabilirim. Zamanım az olsa bile duygusal yük altındayken pek ilerleyemem. Hafta sonu bir proje, kurs veya kitap hazırlarken kötü bir döneme girersem bazen eşimle yürüyüşe çıkarım.
Fiziksel ihtiyacı karşılamak duygusal bir boşluğu doldurabilir. Sağlıklı bir seçenek seçin: Egzersiz, suçluluk hissi vererek kaygıyı artırabilen çok fazla tatlı yemekten genellikle daha iyidir.
3. Daha rahat bir yerde çalış
Çevre ruh hâlimizi etkiler. Kendimi kötü hissettiğimde tanıdık ofis veya çalışma odası, çalışmam gerektiğini sürekli hatırlatarak kaygıyı artırabilir.
Bazen dışarıdaki bir toplantıdan sonra bir kafede çalışmaya devam ederim. Daha rahat bir ortam baskıyı azaltır ve yeniden odaklanmama yardımcı olur.
Zor işi daha rahat hâle getirmek, işi eğlenceyle değiştirmek değildir. Kaygı yaratan ortamdan çıkıp başka bir yerde çalışmaya devam etmek olabilir.
4. Ayarlama fırsatı kaybolmadan planını gözden geçir
Özgüvenimi geri kazanmaya ve kaygıyı azaltmaya çalışsam da işe döndüğümde hâlâ takılı kaldıysam, kendimi en stresli işe zorlamak yerine planı açarım.
Zor bir durumu ayarlamanın genellikle bir yolu vardır. En büyük risk, durumu uzun süre görmezden gelip değişiklik fırsatını kaçırmaktır.
Sık söylediğim bir söz vardır: “Plan ne kadar ayrıntılıysa yaşam o kadar özgürdür.” Proje planını inceler, zamanı değiştirir, şimdi yapabileceğim bir iş arar veya başka bir seçenek düşünürüm.
Kaygı yaratan işi daha sonraya bırakabilirsin. Ancak ayarlama fırsatını kaçırmamak için planı takip et.
5. İşi sevmek zorunda değilsin; önce daha az hoşlanmamaya çalış
Olumlu düşünmek her zaman çözüm değildir. Zaten kaygılıysan kendini pozitif olmaya zorlamak durumu kötüleştirebilir.
Bir iş beni hayal kırıklığına uğrattığında onu sevmek zorunda olmadığımı hatırlarım. Önce ondan daha az hoşlanmamaya çalışırım. Bitirmenin faydasını düşün, işi küçük görevlere böl ve en az rahatsız edenden başla.
6. Duygularını yaz
Beş aktif yöntem paylaştım. Şimdi daha pasif beş öneriye geçelim. Moral bozukken geri adım atmak da işe yarayabilir.
Duygular, içimizde olanların dürüst işaretleridir. Zor duygularda bile değerli bilgiler bulunabilir:
Bir duyguyla ne yapacağımızı bilemiyorsak, bize ne göstermeye çalıştığını henüz görmemiş olabiliriz.
Üzgünsen belki daha iyi bir beklentin vardı. Kaygılıysan mevcut durumun bir yönünden memnun olmayabilirsin. İkisi de bir başlangıç noktası gösterebilir.
İşi aceleyle bitirmek yerine önce duygularını düzenlemeyi dene. Ben bunları “akış günlüğü”ne yazıyorum. Kağıtta görmek, duygularla konuşmama yardımcı oluyor.
7. Düşük bir döneme başka açıdan bak
Biraz kendinle alay etmek bazen yardımcı olur. Düşük bir döneme girmek her zaman kötü değildir.
Birikmiş duygular iş veya yaşamda yeni bir zorlukla karşılaştığını gösterebilir. İlerlemek istiyor ama nasıl yapacağını henüz göremediğin için zor olabilir.
Bu açıdan, düşük bir dönem yeni motivasyonun habercisi olabilir. Her zor duygudan korkman veya onu hemen yok etmen gerekmez. Bastırmaya çalışmak ters tepebilir.
8. Bazı şeyleri bırak
Bir şeyden vazgeçmek bazen devam etmekten daha çok cesaret gerektirir.
Önceki yöntemler işe yaramaz, ruh hâlin ve verimliliğin düşük kalırsa yöneticinden veya müşterinden ek süre iste ya da bir gereksinimi bırak. Bu, nefes alacak alan yaratabilir.
Bırakmak her şeyden vazgeçmek değildir. Duygusal yük ağırlaşmadan toparlanmak için yer açmaktır.
Düşük bir ruh hâlinin hemen pozitif olması gerektiğini kim söyledi? Yavaşlamak yeni bir yön bulmana yardımcı olabilir.
9. Seni kabul eden kişilerle vakit geçir
Klişe gibi gelebilir ama deneyimim, zor dönemlerde aile gibi yakınların desteğinin önemli olduğunu gösteriyor. Buradaki “aile” sadece akrabalar değildir. Duygularını kabul eden ve ne söyleyeceğini bilmese bile yanında kalan kişiler de olabilir.
Bazen yalnızca dinleyen ve yanında olan birine ihtiyacımız vardır. Bu destek kendi çıkış yolumuzu bulma cesareti verebilir.
10. Güçlü rutinleri önceden oluştur
Ruh hâli veya verimlilik düşüşü her zaman kötü değildir, ancak çok güçlü ya da uzun sürerse zorlaşabilir.
Günlük güçlü alışkanlıklar duyguların kontrolü ele almasını önlemeye yardımcı olur. Rutin olmadığında her ruh hâlinin peşinden gitmek kolaylaşır. Düşük bir dönem tüm ritmi bozabilir; düzensizlik de kaygıyı artırabilir.
Sabah planı veya işe başlamak için sabit saat gibi rutinlerin varsa zor dönemde yeniden yola girmene yardımcı olur. Rutine geri dönmek için atacağın küçük bir adım duygusal yükü hafifletebilir.
Verimliliğin düştüğü dönemlerden çıkmak için kullandığım on yöntem bunlar. Umarım bazıları sana da yardımcı olur.