Een reden voor lagere productiviteit kan zijn dat je vastzit in je eigen emoties. Daardoor lijken hindernissen onoverkomelijk. Vaak is niet de gebeurtenis zelf de grootste muur, maar het effect van een sombere stemming.
Tijdens een dip kan alles mistig voelen en is het moeilijk een uitweg te zien. Ik heb dit vaak meegemaakt: iets wat tijdens angst hopeloos leek, bleek later oplosbaar toen mijn stemming veranderde. Ik vroeg me af waarom ik het antwoord niet eerder zag. De emotionele last hield mijn zicht tegen.
Wanneer je productiviteit daalt, helpt het om de emotie aan te pakken in plaats van die te vermijden. Als je de confrontatie blijft uitstellen, kan de druk zich opstapelen.
Iedereen maakt moeilijke periodes mee. Als ik vastloop, probeer ik een paar van de volgende methoden. Geen enkele werkt altijd, maar ze hebben me allemaal weleens geholpen.
1. Doe iets anders dat een gevoel van voldoening geeft
Ik gebruik actieve en meer passieve manieren om de greep van moeilijke emoties losser te maken. “Passief” is niet negatief bedoeld; afstand nemen kan bij angst juist helpen. Eerst volgen vijf actieve manieren.
Ik heb een “geluksboekje” en een “leerboekje” vol dingen die ik zelf wil doen: een restaurant bezoeken, een recept leren of een blogartikel schrijven. Als ik me slecht voel, kies ik er iets uit en doe ik het.
Op dat moment heb ik vooral een direct gevoel van voldoening nodig. Een klein persoonlijk doel afronden kan het zelfvertrouwen herstellen. Als ik bijvoorbeeld angstig ben over werk, kan het schrijven van een artikel waar ik trots op ben die angst verlichten. De taak waar ik me zorgen over maakte, lijkt daarna eenvoudiger.
Zoals ik vaak zeg: maak van gewone dingen kleine taken en je kunt onverwacht veel voldoening ervaren.
2. Beweeg om mentale energie aan te vullen
Als een probleem me angstig maakt en erover nadenken me alleen maar somberder maakt, weet ik dat ik even afstand moet nemen.
Ik kan sporten, wandelen of hardlopen. Ook als de tijd dringt, kan ik weinig doen zolang ik vastzit in de emotionele last. Als ik in het weekend aan een project, cursus of boek werk en een dip krijg, ga ik soms met mijn vrouw wandelen.
Een lichamelijke behoefte vervullen kan een emotioneel tekort aanvullen. Kies iets gezonds: sporten is vaak beter dan veel zoetigheid eten, wat schuldgevoel kan geven en de angst kan versterken.
3. Werk op een rustigere plek
De omgeving beïnvloedt onze stemming. Als ik me slecht voel, kan mijn vertrouwde kantoor of studeerkamer de angst vergroten en me voortdurend eraan herinneren dat ik zou moeten werken.
Soms werk ik na een afspraak buiten de deur verder in een café. Een meer ontspannen omgeving haalt wat druk weg en helpt me weer te focussen.
Moeilijk werk prettiger maken betekent niet dat je het door vrije tijd vervangt. Het kan betekenen dat je de plek verlaat die angst oproept en ergens anders verder werkt.
4. Bekijk je plan voordat de mogelijkheid om aan te passen verdwijnt
Als de eerste manieren om mijn zelfvertrouwen terug te krijgen niet werken en ik bij het hervatten nog vastzit, open ik mijn plan in plaats van mezelf te dwingen meteen de meest stressvolle taak te doen.
Voor moeilijke situaties is vaak een aanpassing mogelijk. Het grootste risico is de situatie zo lang vermijden dat die kans verdwijnt.
Ik zeg vaak: “Hoe gedetailleerder het plan, hoe vrijer het leven.” Ik bekijk het projectplan, verschuif deadlines, zoek iets wat ik nu wel kan doen of bedenk een alternatief.
Je mag een taak die je angstig maakt uitstellen. Houd het plan wel in beeld, zodat je een aanpassingsmogelijkheid niet mist.
5. Je hoeft de taak niet leuk te vinden; begin met haar minder te haten
Positief denken is niet altijd de oplossing. Als je al angstig bent, kan jezelf dwingen positief te zijn het erger maken.
Als werk me frustreert, herinner ik mezelf eraan dat ik het niet leuk hoef te vinden. Ik kan beginnen met zoeken naar een manier om het minder vervelend te maken. Denk aan het voordeel van afronden, deel het werk op in kleine taken en begin met de minst onaangename.
6. Schrijf je emoties op
Hier zijn vijf meer passieve suggesties. Als je somber bent, kan even afstand nemen helpen.
Emoties zijn eerlijke signalen over wat er in ons speelt. Ook moeilijke gevoelens kunnen iets waardevols bevatten:
Als we niet weten hoe we een emotie moeten aanpakken, zien we misschien nog niet wat die ons probeert te vertellen.
Als je somber bent, had je misschien betere verwachtingen. Als je angstig bent, ben je misschien ontevreden over iets in je huidige situatie. Beide gevoelens kunnen een aanwijzing zijn.
In plaats van meteen door te werken, kun je eerst je emoties ordenen. Ik schrijf ze op in een “flowdagboek”. Als ik ze op papier zie, kan ik er beter mee in gesprek gaan.
7. Bekijk een dip vanuit een ander perspectief
Een beetje zelfspot kan soms helpen. Een dip is niet altijd slecht.
Opgekropte emoties kunnen betekenen dat er een nieuwe uitdaging in je werk of leven is. Die kan moeilijk voelen omdat ze belangrijk voor je is en je vooruit wilt, maar nog niet weet hoe.
Vanuit dit perspectief kan een dip voorafgaan aan nieuwe motivatie. Je hoeft moeilijke gevoelens niet te vrezen of direct weg te werken. Ze onderdrukken kan juist averechts werken.
8. Laat sommige dingen los
Iets opgeven vraagt soms meer moed dan doorgaan.
Als de eerdere manieren niet helpen en je stemming en productiviteit laag blijven, vraag dan een leidinggevende of klant om uitstel of laat een eis los. Zo creëer je ruimte om adem te halen.
Loslaten betekent niet dat je alles opgeeft. Het betekent ruimte maken om te herstellen voordat de emotionele last te zwaar wordt.
Wie zegt dat een dip meteen positief moet worden? Vertragen kan je soms helpen een nieuwe richting te vinden.
9. Zoek gezelschap van mensen die je accepteren
Het klinkt misschien als een cliché, maar mijn ervaring is dat nabijheid van dierbaren in een moeilijke periode belangrijk is. “Familie” hoeft geen bloedverwantschap te betekenen. Het zijn ook mensen die je accepteren en bij je blijven, zelfs als ze niet weten wat ze moeten zeggen.
Soms hebben we alleen iemand nodig die luistert en aanwezig is. Die steun kan ons moed geven om zelf een uitweg te vinden.
10. Bouw vooraf sterke routines op
Een dip in stemming of productiviteit is niet altijd slecht, maar kan moeilijk worden als die te heftig is of lang duurt.
Sterke dagelijkse gewoonten helpen voorkomen dat emoties de controle overnemen. Zonder routines laten we ons makkelijker leiden door elke stemming. Een dip kan het hele ritme verstoren, en een onregelmatig leven kan de angst vergroten.
Als je al routines hebt, zoals een ochtendplan of een vaste starttijd, kunnen die je tijdens een moeilijke periode weer op weg helpen. Eén kleine stap terug naar de routine kan de emotionele last verlichten.
Dit zijn tien manieren die ik vaak gebruik om uit een periode van lage productiviteit te komen. Hopelijk heb je er iets aan.